Raad van Commissarissen of Raad van Advies in het familiebedrijf?

Een terugblik op onze bijeenkomst

Steeds meer familiebedrijven richten een raad in. De vraag die daarbij te vaak wordt overgeslagen, is niet óf je toezicht regelt, maar in welke vorm. Een Raad van Commissarissen, met bindende bevoegdheden? Of een Raad van Advies, die meedenkt zonder de regie uit handen van de familie te nemen? Die vraag verkenden we eerder al in ons artikel Zit u als commissaris wel in de juiste structuur? en ze stond opnieuw centraal tijdens de bijeenkomst die Bestuurderscentrum op 13 oktober organiseerde bij Bouman Potter in Poortvliet, samen met commissaris en adviseur Annechien Broekmeijer.

De locatie was veelzeggend. Bouman Potter bestaat ruim honderd jaar, wordt geleid door de vierde generatie en is uitgegroeid tot een van de grootste woonwinkelorganisaties van Nederland. Een bedrijf dus waar ondernemerschap en familiewaarden al generaties lang samenkomen — en waar de vraag naar de juiste vorm van toezicht geen theorie is, maar praktijk.

Waarom wél, waarom niet?

De gesprekken draaiden om een paar scherpe vragen. Waarom zou je als familiebedrijf met een Raad van Commissarissen willen werken — en waarom juist niet? Wanneer heb je geen keuze en schrijft de situatie een bepaalde vorm voor? En is een Raad van Advies een waardevol alternatief, in plaats van een lichtere second best?

Dat die vragen leven, is geen toeval. Familiebedrijven hechten van nature veel waarde aan korte lijnen, vertrouwen en slagvaardigheid. Een Raad van Commissarissen, met de bevoegdheid om te benoemen, te schorsen en besluiten goed te keuren, grijpt daar wezenlijk in. Een Raad van Advies houdt de beslissingsbevoegdheid bij het bedrijf, maar levert dezelfde externe scherpte. Het verschil blijkt pas echt op het moment dat familie en bedrijf van mening verschillen: bij wie ligt dan het laatste woord? Juist daarom is het de moeite waard om die keuze bewust te maken, en niet als vanzelfsprekendheid.

Een bedrijf dat zich laat zien

Hermen Bouman, algemeen directeur van Bouman Potter, nam de aanwezigen mee langs de geschiedenis en de huidige ontwikkeling van het bedrijf, en deelde openhartig hoe er binnen de familie wordt gedacht over een Raad van Commissarissen. “Het is leuk om eens op een andere manier ons bedrijf te presenteren,” zei hij achteraf. “De gesprekken helpen mij en dus mijn familie om de perspectieven af te wegen en dit soort gesprekken voer je niet vaak.”

Annechien Broekmeijer bracht haar ervaring in als adviseur van Raden van Commissarissen en besturen, en als commissaris bij familiebedrijf Mourik. Zij hecht eraan dat dit soort gesprekken ook in een regio als Tholen gevoerd worden, juist vanwege de bedrijvigheid en het relatief grote aantal familiebedrijven daar. “Het is voor elk bedrijf waardevol om een gedegen afweging te maken welke stappen in advies of controle wenselijk zijn,” aldus Broekmeijer. “Het belangrijkste is dat iedere betrokkene de toekomst van het bedrijf en de lange termijn voor ogen houdt.”

Het gesprek tussen gelijkgestemden

De kracht van de middag zat in de mix van mensen aan tafel: ondernemers uit het Thoolse bedrijfsleven, eigenaren van andere familiebedrijven, en mensen die een opleiding tot commissaris volgen of hebben gevolgd. Verschillende achtergronden, één gedeelde vraag — en dat leverde het soort gesprek op dat je zelden voert binnen de muren van je eigen bedrijf.

Een van de deelnemers vatte het achteraf zo samen: “Informatieve en inspirerende bijeenkomst. Prettig om met gelijkgestemden de diverse vraagstukken te bespreken. Een vervolg hierop is zéker geïndiceerd en daar kijk ik naar uit.”

Die behoefte aan een vervolg is precies waar het Bestuurderscentrum het voor doet. “Dit is exact waarom we dit doen,” zei Mariëtte van Wingerden namens het Bestuurderscentrum. “Mensen bij elkaar brengen en zo het goede gesprek op gang brengen. Het is fijn om de plekken waar we kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van toezicht uit te breiden.”

En nu?

De vraag of een familiebedrijf toezicht of advies nodig heeft, laat zich niet in één middag beantwoorden en dat hoeft ook niet. Wat zo'n bijeenkomst wel doet, is de afweging scherper maken: welke vorm past bij dit bedrijf, deze familie, deze fase? Het antwoord verschilt per bedrijf en verandert met de tijd. Juist daarom blijven we deze gesprekken voeren, op steeds meer plekken in het land.

Wilt u bij een volgende bijeenkomst aanwezig zijn, of op de hoogte blijven van wat Bestuurderscentrum organiseert rond bestuur en toezicht? Houd de agenda op onze website in de gaten of meld u aan voor onze nieuwsbrief.

→ Bekijk de agenda en blijf op de hoogte