Voor bestuurders, RvT-leden en secretarissen in zorg & onderwijs.
Deze AI Governance checklist helpt organisaties de volwassenheid van hun AI-governance te beoordelen. Alle thema’s zijn afgeleid van actuele wet- en regelgeving, good governance principes en sectorpraktijk.
AI Governance Checklist
Door Maaike van der Kolk
----
⭐ Overzichtscategorieën
1. Strategie & Beleid
Is er een duidelijke AI-visie en strategie voor de organisatie?
Is AI-beleid vastgesteld door het bestuur en goedgekeurd door de RvT?
Zijn er ethische richtlijnen voor AI-gebruik opgesteld?
Is er een inventarisatie gemaakt van alle huidige AI-toepassingen?
Is bepaald welke AI-toepassingen toegestaan zijn en welke niet?
2. Governance & Verantwoordelijkheden
Is er een AI-commissie of werkgroep met duidelijke mandaten?
Is er één persoon/functie eindverantwoordelijk voor AI?
Zijn rollen en verantwoordelijkheden helder (wie beslist wat)?
Wordt AI structureel besproken in MT- en bestuursvergaderingen?
Stelt de RvT actief vragen over AI-gebruik en risico’s?
Is er een escalatieprocedure bij AI-incidenten?
3. Juridisch & Compliance
Voldoen alle AI-toepassingen aan de AVG?
Is er een DPIA uitgevoerd?
Zijn verwerkersovereenkomsten met AI-leveranciers op orde?
Wordt voldaan aan de EU AI Act (incl. hoog-risico classificatie)?
Zijn er algoritmeregistraties gedaan waar nodig?
Is er juridisch advies ingewonnen over aansprakelijkheid?
4. Risicomanagement
Is er een risicoanalyse uitgevoerd voor elke AI-toepassing?
Zijn er maatregelen voor bias en discriminatie?
Is er een back-up plan als AI-systemen uitvallen?
Worden AI-systemen regelmatig getest en gevalideerd?
Is er monitoring op onverwachte output of fouten?
Zijn privacy- en beveiligingsrisico’s in kaart gebracht?
Is er een exit-strategie als leverancier wegvalt?
5. Mensen & Cultuur
Zijn medewerkers getraind in het gebruik van AI?
Weten professionals wanneer ze AI mogen gebruiken?
Is OR/medezeggenschap betrokken bij AI-beslissingen?
Zijn cliënten/leerlingen/patiënten geïnformeerd over AI-gebruik?
Is er draagvlak bij professionals voor AI-inzet?
Blijft de mens altijd in controle (human-in-the-loop)?
6. Kwaliteit & Evaluatie
Zijn er KPI’s vastgesteld om AI-succes te meten?
Wordt AI-gebruik periodiek geëvalueerd?
Is er een proces voor klachten over AI-beslissingen?
Wordt de kwaliteit van AI-output gecontroleerd?
Zijn er audits uitgevoerd op AI-systemen?
Is de impact op zorg/onderwijs gemeten?
Intepretatie van de Score
- < 40%: De basis van AI-governance ontbreekt. Start met het op orde brengen van strategie, rollen en juridische randvoorwaarden.
- 40–70%: Fundament aanwezig, maar kwetsbaar. Prioriteer de ontbrekende thema’s.
- > 70%: De organisatie heeft AI-governance goed ingericht. Plan halfjaarlijkse evaluatie en borging.
💡 Aanbevelingen
- Bespreek deze checklist minimaal twee keer per jaar in MT en RvT.
- Stop met nieuwe AI-implementaties als basisprincipes niet op orde zijn.
- Betrek altijd medewerkers, medezeggenschap en cliënten/leerlingen.
- Schakel externe expertise in bij twijfel (juridisch, privacy, ethisch, governance).
Meer informatie
Maaike van der Kolk
www.mvdkadvies.com
06 23 84 11 93
mvdkadvies@gmail.com